Laminacja


  ilustracja

Papier należy do najbardziej trwałych nośników informacji, naturalnie biorąc pod uwagę te powszechnie używane. Dowód? Możemy odczytać teksty wydrukowane (lub zapisane) setki lat temu. Żadna płyta DVD nie może pochwalić się takim osiągnięciem. No dobrze – na zweryfikowanie tego porównania trzeba trochę poczekać. Najwyżej jakieś kilkaset lat. Żyjemy jednak tu i teraz, i możemy zwiększyć odporność zapisanych lub wydrukowanych kartek na czynniki zewnętrzne, co ułatwi codzienne funkcjonowanie w domu, w pracy, innych okolicznościach.


Taką metodą utrwalającą jest laminowanie. W przypadku segmentu biurowego (abstrahując od zaawansowanych technik poligraficznych, produkcyjnych itp. ) możemy przyjąć, że jest to nałożenie na arkusz warstwy folii zabezpieczającej. Zwiększa się przez to odporność na:

  • wilgoć – zarówno zalanie jak i wpływ pary wodnej w pomieszczeniu
  • ścieranie, rozerwanie lub zginanie
  • przebarwienia (np. żółknięcie, blaknięcie)
  • kurz, zamazanie, zabrudzenie np. artykułami spożywczymi czy smarem


Laminacja może też podkreślać walory estetyczne, a także chronić przed fałszerstwem lub niepożądanym uzupełnianiem treści.


Zastosowania tak zabezpieczonych kartek są ograniczone tylko ludzką wyobraźnią – od instrukcji obsługi pralki, przez plany zajęć dziecka do listy telefonów w kuchni jeżeli chodzi o zastosowania domowe. Na zalaminowanej mapie można nanosić informacje, tak by za chwilę je skorygować lub usunąć. Lista zastosowań biznesowych nie jest wcale krótsza – schematy, materiały szkoleniowe, ogłoszenia, identyfikacja, oznakowanie. To tylko kilka możliwości wykorzystania laminacji

W warunkach biurowych lub domowych mamy dwie możliwości zalaminowania arkusza:


Zastosowanie folii samolaminacyjnej – dostępnej w postaci kieszonek w formatach od 69 x 99 mm do 222 x 311 mm (czyli umożliwiającego zabezpieczenie arkusza A4). Kieszonkę taką należy rozchylić, usunąć papier zabezpiecząjący z pokrytej klejem powierzchni, następnie umieszczamy papier, zaklejamy i wygładzamy.

ilustracja

Użycie laminatora – arkusz należy umieścić w odpowiednio dobranej kieszonce z folii laminacyjnej, włożyć zgrzaną stroną w szczelinę laminatora i odebrać z drugiej strony urządzenia. Odrobinę inaczej wygląda to w przypadku laminatorów rolowych.

ilustracja

Urządzeniom do laminowania i materiałom eksploatacyjnym zostanie poświęcona reszta wpisu. Podkreślam, że dotyczy on urządzeń do użytku w biurze lub domu. Laminowanie, mające charakter wręcz przemysłowy to trochę inne zagadnienie

Ze wględu na tryb pracy wyróżniamy:

Laminowanie na zimno – folia przywiera do arkusza wskutek docisku rolek laminatora


Rozwiązanie to zastosowane jest w laminatorze rolowym Leitz CS9. Do laminacji służy zestaw rolek z folią. Zaletą jest brak konieczności oczekiwania na uzyskanie odpowiedniej temperatury.

Laminowanie na gorąco – pod wpływem temperatury klej z folii przywiera do arkusza


W zasadzie chyba wszystkie laminatory biurowe, są zaprojektowane do pracy w tym trybie. Przy czym duża część ma opcję wyboru laminacji na zimno i na gorąco.

Systemy laminacji:

  • Ciepło daje jedna para wałków nagrzewanych od zewnątrz. Wałki zapewniają również transport dokumentu.

ilustracja

  • Ciepło wytwarzają grzałki umieszczone pomiędzy dwiema parami wałków transportowych.

ilustracja

  • Ciepło dają grzałki umieszczone wewnątrz pierwszej pary wałków transportowych.

ilustracja

  • Ciepło wytwarzają grzałki umieszczone na zewnątrz pierwszej pary wałków. Zapewniają też transport dokumentów.

ilustracja




Kilka uwag pomocnych w wyborze laminatora


Laminowanie nie jest czynnością przesadnie skomplikowaną. Jednak aby użytkowanie nie sprawiało problemów ważny jest wybór urządzenia i odpowiednich materiałów. Należy wziąć pod uwagę poniższe czynniki.

Częstotliwość użytkowania


Rzeczą oczywistą jest, że laminator do użytku ciągłego musi mieć lepsze parametry, niż ten użytkowany sporadycznie. Ponadto istotnym parametrem jest szybkość laminowania, a dla osób niecierpliwych czas nagrzewania (trwający zwykle kilka minut). Do bardzo wydajnych urządzeń należą Opus speedLAM A3 i Sky a 350. Ich osiągi są imponujące, od bardziej standardowych laminatorów należy oczekiwać prędkości w granicach 300 do 900 mm na minutę.


Ponadto niektórzy producencji, jak np. Fellowes określają ilość dokumentów, które ich urządzenia są w stanie zalaminować w określonym przedziale czasowym. Dla stosunkowo prostych modeli Cosmic wynosi to 100 arkuszy w ciągu tygodnia, dla Titan i Voyager jest to 500 sztuk.

Format i grubość zabezpieczanych arkuszy


Determinują rozmiary szczeliny podawczej. Laminator przystosowany do obsługi arkuszy A3 (Laminator Opus popLAM A3) jest ze swojej natury bardziej uniwersalny, ponieważ obsługuje również mniejsze formaty. Z drugiej strony są sytuacje, gdy z całą pewnością wiemy, że na danym stanowisku nie ma i nie będzie potrzeby laminowania kartek o różnych rozmiarach. Może to dotyczyć np. biura przepustek gdzie wydaje się karty identyfikacyjne. W takim miejscu może sprawdzić się Opus TLH100.


Kolejną kwestią jest obsługa folii o określonej grubości. Folia laminacyjna może mieć grubość 250 mikronów, a nawet 350 mikronów. Im grubsza, tym większą sztywność będzie posiadał zalaminowany arkusz. Jednakże nie wszystkie laminatory są przystosowane do większych grubości folii. Ponadto trzeba brać pod uwagę grubość przeznaczonych do zalaminowania arkuszy.

Rodzaj laminowanych materiałów


Jakkolwiek znakomita większość laminatorów jest przystosowana do arkuszy A4 typowego papieru do urządzeń biurowych, to w przypadku innych materiałów mogą wystąpić komplikacje. Kartony, zwłaszcza o bardzo wysokich gramaturach mają swoją grubość, do której nie każdy laminator jest dostosowany. PopLam A4 może przyjąć dokumenty z folią o łącznej grubości 0,7 mm, natomiast grubość laminacji OfficeLam A3 digi to 3mm.


Kolejną kwestią jest laminowanie fotografii. Nazwy niektórych urządzeń jak Sky Photo wręcz sugerują, że są przeznaczone do takich zastosowań. W innych przypadkach należy zwracać szczególną uwagę na opis techniczny i instrukcję obsługi.


Ponadto producenci dodają cały szereg wartości dodanych. Należą do nich izolacja cieplna, tak aby obudowa nie nagrzewała się – system Heatguard w laminatorach firmy Fellowes. Ten sam producent umożliwia otwieranie pokrywy w kilku modelach swoich laminatorów (tzw. Easy-Access). Przydatną funkcją jest możliwość cofania źle włożonego dokumentu – szukajmy w opisach sprzętu frazy „cofanie”, „rewers”, „release”. Lepiej mieć taką opcję i nie używać, niż nie móc użyć kiedy okaże się potrzebna. Pomocne w codziennej pracy są też automatyczne wyłączanie w okresie nieaktywnym, możliwośc wyboru temperatury laminowania czy wręcz identyfikacja folii w celu dostosowania temperatury.

Materiały eksploatacyjne do laminatorów

Zdecydowana większość laminatorów biurowych wymaga użycia folii w arkuszach – kieszeniach, w które wkłada się dokumenty lub inne rzeczy przeznaczone do zalaminowania. Folie są nieco większe niż tradycyjne formaty papieru np. kartki A4 laminuje się w okładkach 216 x 303 mm. Tak dobrany margines zapewnia dokładne zabezpieczenie, a jednocześnie ogranicza ewentualne pofałdowanie folii.

ilustracja

Folie standardowe – przeznaczone do najbardziej typowych zastosowań. Nadają dokumentom połysk i sztywność. Są dostępne w formatach od A2 (426×600) do rozmiaru kart identyfikacyjnych. Rozmiar A2 jest zapewne pamiątką po tych czasach, kiedy w ofertach producentów laminatorów biurowych było więcej niż obecnie urządzeń wielkoformatowych. Grubość tych folii zawiera się w przedziale od 2×38 mikronów aż do 2×250 mikronów, czy wręcz do wspomniana powyżej 2×350 mikronów. Im większa grubość folii tym wyższy stopień zabezpieczenia laminowanego arkusza.

Folie matowe – nie odbijają światła, zatem przy kopiowaniu lub robieniu zdjęć nie występują odblaski. Nie widać na nich odcisków palców, można po nich pisać i ścierać. Mogą być jednostronnie matowe, lub dwustronnie matowe. W tej grupie są folie zachowujące miękkość po laminacji – umożliwiają zwinięcie w rulon.

Folie jednostronnie samoprzylepne – po zalaminowaniu i zerwaniu warstwy zabezpieczającej pokrytą klejem powierzchnię, można przykleić dokument w odpowiednim miejscu.

Folie z perforacją do archiwizacji i przechowywania w segregatorach.

Folie do laminacji kart, mogą być dziurkowane aby przeciągnąć klips czy łańcuszek.

Folie do szybkiej laminacji (high speed).

Folie z możliwością odzyskania dokumentu -kiedy uznamy, że zalaminowany dokument trzeba ostemplować, dokleić znaczek holograficzny lub coś dopisać możemy odciąć krawędź folii i wyciągnąć zawartość, np. GBC Retrievable Pouch.

Folie chroniące przed promieniami UV jak sama nazwa wskazuje polecane do ochrony kartek, wystawionych na intensywne działanie promieni słonecznych.

Folia foto – dostępne w popularnych formatach fotograficznych, zabezpieczają zdjęcia i podkreślają kolorystykę.

Folie do laminatorów rolowych.

Carriery – arkusze pokryte specjalną substancją, ułatwiają laminowanie małych dokumentów, bez obawy zaklinowania. Umożliwiają czyszczenie wałków laminatora. Ponadto dzięki nim można wykonać laminację jednostronną.

Ściereczki czyszczące do wałków, stosowane tylko i wyłącznie do laminatorów z otwieraną pokrywą. Jeżeli taka opcja nie jest przewidziana producent powinien wyraźnie to zaznaczyć w instrukcji obsługi.

ilustracja


 Ponadto do użytku w laminatorach służą różnego rodzaju metalizujące folie barwiące, tworzywa do tworzenia identyfikatorów jak np. lasernex itp.

Tradycyjnie kilka rad

  • Przed włożeniem papieru do okładek laminacyjnych usuwamy elementy metalowe (zszywki, spinacze)
  • Kiedy przechodzimy z trybu pracy „na gorąco” w laminowanie na zimno, poczekajmy aż urządzenie wystygnie, to nie jest proces błyskawiczny.
  • Którą stroną wkładamy folię w szczelinę podawczą wspomniałem na początku – przypominam, że zgrzaną.
  • W celu uniknięcia pofałdowania folii tak włóżmy dokument, aby zachować trój-milimetrowy margines. Jeżeli dokument jest dużo mniejszy niż okładki na wszelki wypadek można użyć carriera.
  • Na koniec jeszcze jedno ważne przypomnienie. Pomimo że laminacja może wydawać się czynnością intuicyjną czytajmy instrukcję obsługi. Wszak użytkowanie niezgodne z nią może skutkować utratą gwarancji. Natomiast jeżeli wszystko wykonamy poprawnie otrzymamy naprawdę długowieczny efekt – wszak tworzywa sztuczne rozkładają się dosyć długo.
Zobacz także

ilustracja

ilustracja


ilustracja

ilustracja

ilustracja

ilustracja